Gorące tematy: Ryszard Opara: „AMEN” Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
108 postów 51 komentarzy

Relacja z uroczystego otwarcia ronda obrońców Birczy

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

Bircza, mała wieś wielkich ludzi. Niemal każdy z nas wie kim był Achilles i zna relację o trzystu Hoplitach, którzy pod dowództwem Leonidasa bronili Grecji przed najazdem Persów. A ilu Polaków zna historię bohaterskiej obrony Birczy?

Bircza, mała wieś wielkich ludzi. Niemal każdy z nas wie kim był Achilles i zna relację o trzystu Hoplitach, którzy pod dowództwem Leonidasa bronili Grecji przed najazdem Persów. Pamiętamy o Grunwaldzie, Wiedeńskiej Wiktorii króla Jana III Sobieskiego. Wszyscy znają też historię bohaterskiej obrony Westerplatte, Wizny, czy Helu oraz pamiętamy polskich lotników i ich męstwo w Bitwie o Anglię. Ale ilu Polaków zna, czy choćby słyszało historię bohaterskiej obrony Birczy, której niezłomni obrońcy, nie szczędząc ofiary własnego życia, ocalili życie ponad tysiąca zupełnie bezbronnych kobiet, dzieci i starców? To na przykładzie właśnie Birczy, znalazły swoje dosłowne wypełnienie pamiętne słowa, ,,że tak wielu, nigdy jeszcze nie zawdzięczało tak wiele, tak nielicznym'', odniesione sześć lat wcześniej przez Winstona Churchilla, do uczestników bitwy o Anglię, choć w nawiązaniu do tamtego wydarzenia, w zderzeniu z rzeczywistymi faktami, były jedynie propagandowym podkoloryzowaniem rzekomego ogromnego zagrożenia przed jakim stanęli wówczas brytyjczycy, które z realnym stanem rzeczy niewiele miało wspólnego. Za to powiązanie ich z naprawdę, nie tyle nawet śmiertelnym zagrożeniem dalszego istnienia tego małego, Podkarpackiego miasteczka, a w szczególności widma całkowitej zagłady jego mieszkańców i niezliczonej liczby uciekinierów z pobliskich miejscowości, którzy znaleźli w nich swoje ocalenie, daje pełen obraz tego, że od ponad tysiąca do prawie dwóch tysięcy bezbronnych kobiet, dzieci i starców złożyło cały swój los i nadzieję, w rękach nielicznej garstki jego obrońców, zdecydowanych bez wahania w obliczu tak ogromnego zagrożenia, przed jakim nigdy jeszcze nie stanęli w całym swoim dotychczasowym życiu, postanowili nieugięcie stać na straży i walczyć do samego końca, w obronie tych wszystkich ludzi, którzy im zawierzyli, jakkolwiek ten bój się dla nich ostatecznie nie zakończy, tj. pełnym zwycięstwem lub śmiercią!

 

 W sobotę 13 października 2018 r., odbyła się uroczystość nadania na cześć właśnie tych ludzi, skrzyżowaniu ulic Niepodległości i Legionów w Elblągu nazwy Ronda Obrońców Birczy. Odsłonięto tablicę pamiątkową na głazie, a obok złożono ziemię z miejsc pamięci tj. z cmentarzy wojskowych z Birczy i Borowicy, na których spoczywają pomordowani i polegli w walkach z bandami OUN-UPA.

Pani Sabina Majewska dokonuje pobrania ziemi z cmentarza wojskowego w Birczy, na którym spoczywają pomordowani i polegli w walkach z bandami UPA w latach 1944 - 1947

Pani Maria Pacławska z Urzędu Gminy w Birczy zapala znicz pamięci przed tablicą pomordowanych i poległych w walkach z bandami UPA, na cmentarzu w Birczy, skąd pobrano ziemię, którą złożono przed głazem pamięci na rondzie Obrońców Birczy w Elblągu

Pani Maria Pacławska zapala znicz ku czci żołnierzy Wojska Polskiego spoczywających na cmentarzu wojskowym w Birczy

Pani Sabina Majewska z Urzędu Gminy w Birczy dokonuje pobrania ziemi z cmentarza wojskowego w Borownicy, na którym spoczywają pomordowani i polegli w walkach z bandami UPA w latach 1944 - 1947

W chwilę po pobraniu ziemi z cmentarza wojskowego w Borownicy, zapalenie zniczy pamięci ku czci pomordowanych i bohaterskich obrońców Borownicy

Na zdjęciu Pan Grzegorz Wołoszczak w mundurze Narodowych Sił Zbrojnych, trzyma na czerwonej poduszce, w biało-czerwonym woreczku ziemię z cmentarzy wojskowcy z Birczy i Borownicy, która za kilka chwil zostanie złożona przed głazem pamięci na Rondzie Obrońcow Birczy. Obok radny PiS, Pan Rafał Traks, z tyłu za Panem Grzegorzem stoi Pani Anna Szczepańska z córeczką, prezes Stowarzyszenia generała Bolesława Nieczui - Ostrowskiego

Pan Grzegorz Wołoszczak z ziemią zroszoną krwią bohaterskich obrońców Birczy

Moment uroczystego złożenia ziemi z cmentarzy wojskowych z Birczy i Borownicy przy głazie pamięci na rondzie obrońców Birczy w Elblągu

W uroczystości wzięła udział delegacja z gminy Bircza, składająca się z przedstawicieli Rady Gminy, na czele z Panem Wojciechem Bobowskim- Przewodniczącym Rady Gminy,(syna żołnierza zgrupowania Wojska Polskiego legendarnego majora Henryka Dobrzańskiego ps. „Hubal”, a także młodzieży z Liceum Ogólnokształcącego w Birczy o profilu wojskowym wraz z opiekunem, przedstawicieli Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych – Koło Gminne w Birczy, przedstawicieli pracowników samorządowych oraz mieszkańców Birczy.

z

Ze sztandarem trzej obrońcy Birczy. Uczestnicy walk z bandami UPA

W uroczystości tej, wzięli również udział przedstawiciele władz miejskich Elbląga, w tym wiceprezydent Elbląga Pan Janusz Nowak i przewodniczący Rady Miejskiej w Elblągu, Pan Marek Pruszak oraz przedstawiciele rodzin kresowych i kombatanci ocaleli z rzezi wołyńskiej – Witold Grodziewicz i Stanisław Soroczyński. Dużym poświęceniem wykazał się Michał Gburzyński z Obozu Narodowo-Radykalnego (Oddział w Elblągu), który przez całą uroczystość stał na kulach obok pocztu sztandarowego Liceum Ogólnokształcącego o profilu wojskowym w Birczy.

Od prawej, wiceprezydent Elbląga Pan Janusz Nowak, radny Pan Andrzej Tomczyński (SLD), zastępca dyrektora Gdańskiego oddziału IPN Pan dr. Tadeusz Chmielewski

Przewodniczący Rady Miejskiej w Elblągu Pan Marek Pruszak w swoim przemówieniu powiedział:

Przemawia Pan Marek Pruszak, przewodniczący Rady Miejskiej w Elblągu. Dalej, z laską stoi Pan Stanisław Soroczyński (84 lata, ocalony z ludobójstwa na Wołyniu, Pan Witold Grodziewicz (92 lata), ocalony z ludobójstwa na Wołyniu, a późniejszym okresie żołnierz Armii Krajowej

,,Nie można milczeć, nie można zapomnieć. Głaz na rondzie Obrońców Birczy w Elblągu krzyczy do nas, byśmy zachowali pamięć o bohaterskich obrońcach naszej ojczyzny z lat 1945 – 1946 na Podkarpaciu. Wojsko Polskie i mieszkańcy Birczy trzykrotnie odparli ataki band UPA. Uratowali polskie rodziny przed kolejną rzezią. Bircza stała się dla wielu mieszkańców Elbląga symbolem męstwa i niezłomności w walce o wolność i polskość. Nazwa ronda przyjęta zdecydowaną większością Rady Miejskiej w Elblągu jest wyrazem naszej czci dla tych, którzy tam walczyli i ginęli; jest również wyrazem troski o zachowanie prawdy historycznej o trudnych dziejach Rzeczypospolitej kresowej''.

Zapewniał, że nazwa nie stanowi ataku na mniejszość ukraińską oraz wskazywał, że należy dążyć do wzajemnego pojednania i przebaczenia, przy czym najpier trzeba uznać barbarzyńskie ludobójstwo na narodzie polskim, dokonane przez bojowców z UPA.

Ta nazwa nie jest skierowana przeciwko narodowi ukraińskiemu, ani żadnej grupie mieszkańców. Chcemy współpracować z naszymi sąsiadami i budować pozytywne relacje, ale w oparciu o szacunek dla faktów historycznych. Trzeba dążyć do wzajemnego pojednania i przebaczenia, ale wpierw należy uznać barbarzyńskie ludobójstwo na polskim narodzie i przyjąć, że późniejsza walka Wojska Polskiego była jedynie obroną, a straty poniesione przez Polaków po rzezi wołyńskiej i innych zbrodniach były niewspółmiernie wyższe. Szanowni państwo, przyszło nam tu na tych ziemiach, po drugiej wojnie światowej, żyć razem. To paradoks dziejowy. Ktoś powie: ponury chichot historii. Uważam jednak, że to przede wszystkim wyzwanie dla naszych sumień, byśmy mogli pokonać to, co nas dzieli i dążyć do pojednania. Budujmy razem naszą ojczyznę na skale – tę piękną i dumną, która nazywa się Polska i te małe ojczyzny, w których żyjemy. Naszą siłą jest wiara i honor. Znakiem tej siły niech będzie ten głaz. W naszym mieście mamy jeszcze jeden głaz: na rondzie Żołnierzy Niezłomnych. Szanowni Państwo. Cieszę się, że udało się doprowadzić do tej uroczystości. Mimo zawirowań i trudności, udało się. To jest nasz wspólny sukces, sukces naszego miasta – w hołdzie tym poległym, tam w Birczy i tym gościom, którzy do nas przybyli i nie ma przypadków: rondo Obrońców Birczy jest na skrzyżowaniu ulic Niepodległoości i Legionów. Nazwy tych dwóch ulic mówią same za siebie.

Następnie głos zabrał Pan Grzegorz Peczkis, sanator Prawa i Sprawiedliwości z województwa opolskiego.

Przemawia Pan senator dr. Grzegorz Peczkis z Kędzierzyna Koźla, opiekun i rzecznik środowisk Kresowych

,,Przez wiele lat po zakończeniu II wojny światowej historia Rzeczypospolitej była przedmiotem zakłamywania, manipulacji na bieżące potrzeby polityczne poszczególnych rządów. Niestety wyzwolenie po 1989 roku nie przyniosło tutaj zmiany oczekiwanej przez znaczną część społeczeństwa, zwłaszcza przez tę część, która w sposób naturalny, bo przez przodków, poczuwa się odpowiedzialna za historię Kresów – za historię ludobójstwa, które dokonało się na kresach na narodzie polskim. Rząd Prawa i Sprawiedliwości, którego jestem senatorem tę sytuację zmienił. Zmienił jednoznacznie – najpierw w uchwale, później w ustawie, nazywając to, co się wydarzyło ludobójstwem, czyli dając temu najbardziej wyrazistą nazwę, jaka jest możliwa dla tego typu zbrodni. To powoduje, że osoby odpowiedzialne mogą być ścigane bez przedawnienia. Ale nie o zemstę nam chodzi, lecz o pamięć, dlatego, że chcemy, aby Polska była państwem silnym, mocnym i niezależnym. Budowa takiego stanu rzeczy nie jest w naszej opinii możliwa bez budowania tożsamości historycznej na prawdzie. Nie może dochodzić do sytuacji, w których historia jest przedmiotem działań politycznych. Tak bardzo często jest, ale naszym zdaniem to jest nieuprawnione. Musimy mówić prawdziwie o czasach minionych.''

Senator zwócił uwagę na zacieranie śladów historii na Kresach Wschodnich i utrudnione badania.

,,W sposób naturalny odchodzą ostatnie osoby, które pamiętały, które mogą dawać świadectwo, które mogą wskazywać miejsca bardzo często anonimowe, pochówku, czy właściwie bezczeszczenia ciał naszych rodaków. To jest sytuacja niebywała w historii współczesnej Europy. Kraj nasz posiada na Kresach miejsca, w których obywatele bardzo często nawet nie byli chowani, ale ich ciała były porzucone na pastwę na ziemi, która teraz do nas nie należy. Problematyczne dla nas obecnie jest to, że my nie możemy nawet tych miejsc upamiętniać. Problematyczne jest to, ze naród z którym współpracujemy, dla którego bardzo dużo robimy – naród ukraiński – to jest jedyny naród na całym świecie, który odmawia nam badania miejsc pochówku naszych obywateli. To są problemy. Ale tak jak mówiłem na początku – nie o zemstę chodzi i nie o walkę, ale o pamięć – pamięć historyczną, możliwość upamiętnienia tamtych zbrodni.

Tych problemów jest znacznie więcej. Problemy dotyczą również możliwości kształcenia w języku polskim. Na Ukrainie w ostatnim roku wprowadzono ustawowy zakaz nauczania w języku polskim. Jednocześnie my w Polsce, ulegając pewnej presji, zezwalamy na przykład na otwarcie szkoły w języku ukraińskim w Legnicy. To trochę tak, że my Polacy czuliśmy się do niedawna spolegliwi wobec nacisków zewnętrznych. Tak oczywiście nie jest i tak oczywiście być nie powinno i w związku z tym, tak jak tutaj dzisiaj, to jest w zasadzie pierwsze i mam nadzieję trwałe upamiętnienie tamtego wydarzenia w Polsce. Dlatego tak szczególnym miejscem na mapie kresowej Polski będzie od tej pory Elbląg. Dlaczego? Dlatego, że historycznie było już upamiętnienie obrońców Birczy – bardzo krótkotrwałe upamiętnienie na grobie Nieznanego Żołnierza. Nie wiem, czy państwo zdajecie sobie sprawę z tego, że na tymże grobie zawieszono – i to już za czasów Prawa i Sprawiedliwości – tablicę, na której był napis "obrońców Birczy". Byli tam zamieszczeni, byli tam upamiętnieni i w noc, która nastała po tym zawieszeniu, ta tablica została podmieniona na tablicę, na której tego napisu nie ma. Sprawa jest oburzająca. Sprawa ujrzała światło dzienne, jest wyjaśniana. Myślę, że mogę zdradzić, że wszystko wskazuje na to, że obrońcy Birczy wrócą na Grób Nieznanego Żołnierza, na miejsce, które im się należy''.

Senator zwrócił uwagę, że przez wiele lat Kresy były niewygodne, zarówno dla tzw. komunistów, jak i późniejszych rządów. Nie mówiono o tym, nie kręcono programów w telewizji poświęconych tematyce kresowej, nie rozmawiano o tym w radiu. Zauważył, że teraz to się zaczyna zmieniać. Kończąc senator podziękował organizatorom i uczestnikom za ten dar, który – jak wierzy – będzie miał duże znaczenie dla historii, zwłaszcza historii współczesnej Rzeczypospolitej Polskiej.

Przewodniczący Rady Gminy w Birczy Wojciech Bobowski podkreślał wielkie znaczenie tej uroczystości dla mieszkańców Birczy.

Przemawia przewodniczący Rady Gminy Bircza, Pan Wojciech Bobowski

,,Dla nas, mieszkańców Birczy, dzisiejsza uroczystość jest niezwykłej wagi. Nadanie imienia Obrońców Birczy temu rondu jest dla nas przywróceniem pamięci, przywróceniem honoru dla obrońców. Bircza to takie małe miasteczko, położne miedzy Przemyślem a Sanokiem. W tym miejscu skupia się jak w soczewce cała najnowsza historia. W 1939 roku pod Birczą, 2 kilometry w prostej linii od rynku, rozegrała się największa bitwa Podkarpacia pomiędzy polską 24 Dywizją Piechoty i niemiecką 2 Dywizją Strzelców Górskich. tego samego dnia, 12 października, w niedalekiej Borownicy został rozbity 17 Pułk Piechoty z Rzeszowa, ginie jego dowódca. 1942 rok; ponad 1000 mieszkańców pochodzenia żydowskiego zostało wymordowanych w Birczy. Przychodzi wyzwolenie. Koniec, wojny, 1945 rok i zaczynają się napady. Bircza obroniła się trzy razy. W Birczy mieszkańcy uhonorowali swoich obrońców pomnikiem w centrum rynku, a w zasadzie nowy cmentarz w Birczy otwierali właśnie ci polegli żołnierze''.

Przewodniczący Rady Gminy w Birczy wspomniał także, że przed 10 listopada 2017 r. do Birczy przyszła piękna wiadomość, że napis "Bircza 1945-1946" znalazł się na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, dodając, że chwilę później przyszło rozczarowanie spowodowane usunięciem tego napisu. Była to według przewodniczącego Rady Gminy w Birczy decyzja zupełnie niezrozumiała. Jak podkreślił Birczy bronili żołnierze Wojska Polskiego, milicjanci, członkowie lokalnej samoobrony, mieszkańcy.

,,Ci co byli bronieni, nie zasługiwali na obronę, a ci, co bronili byli niewłaściwi. Tak można było sądzić po zdjęciu tej tablicy z Grobu Nieznanego Żołnierza. Nie ma tej porównywalności działań. Po tamtej stronie granicy czci się złej sławy członków organizacji OUN-UPA, nazywa się place, pomniki się stawia, a u nas obrońców – tych, którzy właściwie bronili bez bawienia się w politykę – usuwa się z Grobu Nieznanego Żołnierza. Mam nadzieję, wierzę w to głęboko, że właśnie dzięki elblążanom, dzięki tak wspaniałej Radzie Miasta, dzięki inicjatywom społecznym – że dzięki temu, że tak nazwany jest ten pomnik Bircza powróci na tablicę Grobu Nieznanego Żołnierza. Dla nas to jest niezwykły honor i zaszczyt, że państwo działali bez względu na tak dużą odległość, która nas dzieli, ponad 700 km. Małą miejscowość, małą Birczę tak państwo uhonorowali w Elblągu.''

– zauważył przewodniczący Rady Gminy w Birczy Wojciech Bobowski, który na sam koniec podkreślił rolę Rady Miejskiej w Elblągu i inicjatora nazwania ronda Obrońców Birczy – Jacka Bokiego. Zarówno on, jak i przewodniczący RM w Elblągu Marek Pruszak zostali uhonorowani tytułem "Zasłużony dla Gminy Bircza".

Tytuł honorowy ,,Zasłużony dla Gminy Bircza'' z rąk przewodniczącego Rady Gminy Bircza Pana Wojciecha Bobowskiego, otrzymuje Pan Marek Pruszak, przewodniczący Rady Miejskiej w Elblągu

A tutaj moja skromna osoba, choć szczerze mówiąc nie wiem za co?

Następnie głos zabrała Sabina Majewska, reprezentująca wójta Gminy Bircza Grzegorza Gągolę. Odczytała ona jego list:

List do uczestników uroczystości od wójta Gminy Bircza, Pana Grzegorza Gągola, odczytała Pani Sabina Majewska

,,To dla nas wszystkich wyjątkowy dzień – dzień, który wzrusza i jednocześnie napawa dumą, dzień, który wpisze się zarówno w historię Elbląga, jak i Birczy. I chociaż dzielą nas kilometry i niejeden zadaje sobie pytanie, co wspólnego ma Elbląg z Birczą proszę uwierzyć, iż łączy nas bardzo dużo: jesteśmy Polakami. To powinno wystarczyć osobom, które mają wątpliwości, co do zasadności tej inicjatywy. Jesteśmy Polakami, którzy mogą żyć w wolnej ojczyźnie dzięki bohaterstwu wolnych ludzi – ludzi, którzy walczyli o Polskę, o naszą przyszłość. Takimi wielkimi ludźmi byli również obrońcy terenów, na których dzisiaj możemy żyć my – mieszkańcy gminy Bircza. Z radością w sercu dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do uhonorowania naszych bohaterów''.

Na zakończenie uroczystości dokonano poświęcenia głazu wraz z tablicą pamiątkową na rondzie obrońców Birczy oraz złożono kwiaty i zapalono znicze.

Uroczystego otwarcia Ronda Obrońców Birczy dokonał Pan Witold Grodziewicz, ocalony z ludobójstwa na Wołyniu, żołnierz Armii Krajowej

Poświęcenie Ronda Obrońców Birczy

Wiązankę kwiatów ku czci bohaterskich obrońców Birczy składa delegacja miasteczka i gminy Bircza

Pomimo prowokacji, z zamalowaniem w miejscu słowa Bircza na tablicy rona obrońcow Birczy, która nastąpiła wiele godzin wcześniej i która miała na celu niedpuszczenie do oficjalnego otwarcia ronda, ku czci bohaterskich oborońców tego małego Podkarpackiego miasteczka, powzięta w porę nasza interwencja, dzięki której udało się zniweczyć zamiary prowokatorów, uroczystość przebiegła bez żadnych zgrzytów, w podniosłej atmosferze i przy pięknej, ;letniej wręcz pogodzie. Tym co jeszcze udało mi się tego dnia, a oczym nigdy nawet mi się nie śniło, było doprowadzenie do sytuacji, że w czasie tych uroczystości, jak jeden mąż stanęli obok siebie POLACY należacy do róznych partii i wyznający rózne poglądy, czyli ludzi z PiS, SLD, ONR i Endecji!

To na pohybel wszelkim wrogom Naszego Narodu i Państwa, którym marzyło się, że tą prowokacją uda im się uderzyć w polskość i podzielić nas Polaków. Jak widać na zdjęciach, cały ten ich zamiar legł tego dnia dosłownie w gruzach!

 

Jacek Boki - 7 listopad 2018 r.

źródła:

Marcin Mongiałło - Uroczystość otwarcia ronda Obrońców Birczy w Elblągu (+ zdjęcia)

//www.elblag.net/artykuly/uroczystosc-otwarcia-ronda-obroncow -birczy-w-elbla,37607.htm

Uroczystość nadania skrzyżowaniu ulic Niepodległości i Legionów w Elblągu nazwy Rondo Obrońców Birczy

//www.bircza.pl/asp/pl_start.asp?ref=1&typ=13&menu=89&dzialy=89&akcja=artykul&artykul=2364

Mariusz Lewandowski - Bircza i Wołyń

https://elblog.pl/bircza-i-wolyn/

Zdjęcia dzięki uprzejmości Marcina Mongiałło z portalu elblag.net, który od samego początku wspiera nasze działania w kwestii godnego upamiętnienia Polskich ofiar ukraińskiego ludobójstwa.

KOMENTARZE

  • hańba tym ludziom, którzy usunęli Birczę z listy miejscowości bohaterów, na tablicy na Grobie
    Nieznanego Żołnierza!!Ponoć na skutek rycia ukraińskiego IPN!~!
    Zapewne żądania Rady miejskiej Lwowa , usunięcia lwów sprzed Cmentarza Orląt Lwowskich też wam się podoba!!
    http://www.radiomaryja.pl/informacje/polska-informacje/prof-w-osadczy-o-checi-usuniecia-przez-rol-lwow-z-cmentarza-orlat-lwowskich-ukraina-po-raz-kolejny-upokarza-polske/
    No to wstała czy nie wstała??
  • Jeszcze w temacie obelisków i pomników!W Parku Skaryszewskim w Warszawie, gdzie niedawno usunięto pomnik bodajże Armii
    Radzieckiej,ponieważ historia podobnie jak natura, nie znosi próżni, uroczyście odsłonięto w Ogrodach polsko- niemieckich.....obelisk przyjaźni polsko-niemieckiej!
    http://www.pragapld.waw.pl/assets/images/zdjecia_aktualnosci/2018/pa%C5%BAdziernik/_DSC0634.jpg

    http://www.pragapld.waw.pl/polsko-niemieckie-ogrody-otwarte!.html

    http://warszawa.naszemiasto.pl/artykul/ogrody-polsko-niemieckie-w-parku-skaryszewskim-powstaje,4847824,artgal,t,id,tm.html

    Niech się święci odwieczna przyjaźń polsko niemiecka!!

    https://d-nm.ppstatic.pl/kadr/k/r/06/0c/5bc9f99e5c9aa_o,size,933x0,q,70,h,ec5a80.jpg

    https://d-nm.ppstatic.pl/kadr/k/r/7d/0a/5bc9f992932d6_o,size,933x0,q,70,h,6367aa.jpg

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

TAGI